Dan kada je rođen internet: Poruka od dva slova koja je zauvijek promijenila čovječanstvo
Htjeli su da napišu "LOGIN". Uspjeli su da pošalju samo dva slova: "LO". Kod trećeg, sistem se srušio. Upravo tako, prekinutom vezom prije nego što je komanda uopšte dovršena, 29. oktobra 1969. godine ispisano je jedno od najvažnijih poglavlja u istoriji interneta.
Scenografija za ovaj istorijski događaj bila je soba 3420 u zgradi Boelter Hall na Univerzitetu Kalifornije u Los Anđelesu (UCLA). Tamo je tim profesora Leonarda Klajnroka radio na projektu koji je trebalo da omogući udaljenim računarima da komuniciraju putem ARPANET-a, preteče današnjeg interneta.
Bilo je 22:30 po lokalnom vremenu kada je student i programer Čarli Klajn pokušao da se poveže sa univerzitetskog računara na računar Istraživačkog instituta Stenfordu Menlo Parku u Kaliforniji. Sa druge strane nalazio se programer Bil Dival. Cilj je bio vrlo praktičan: uspostavljanje daljinske veze pomoću komande "LOGIN" (prijava).
Njih dvojica su istovremeno održavali otvorenu telefonsku liniju. Kako je profesor Klajnrok kasnije ispričao u tekstu za organizaciju ICANN, Klajn je kucao slova i pitao da li je svako od njih stiglo. Slovo "L" je stiglo. Zatim i "O". Međutim, kada je ukucano "G", sistem je pao. Prva poruka razmijenjena između računara u novoj mreži ostala je svedena samo na "LO".
Kvar je otklonjen i oko sat vremena kasnije veza je uspješno uspostavljena, potvrdili su iz UCLA. Ipak, taj prvi, naizgled neuspješni pokušaj, već je obezbijedio svoje mjesto u istoriji.
Proročanska poruka "LO"
Oznaka "LO" je kasnije dobila i simbolično značenje koje njeni tvorci uopšte nisu planirali. Na engleskom jeziku podseća na izraz "lo and behold", koji se otprilike prevodi kao "gle čuda" ili "i gle". "Nismo mogli da tražimo kraću, snažniju i proročansku poruku", prokomentarisao je Klajnrok.
Iza ovog eksperimenta krila se potreba koja se danas podrazumijeva: omogućiti istraživačima korišćenje računarskih resursa bez fizičkog prisustva pored same mašine. Kako objašnjavaju pioniri interneta u istorijskoj retrospektivi "Internet Society", dijeljenje resursa bio je glavni motiv za razvoj ARPANET-a. Pristup skupom, udaljenom računaru bio je daleko isplativiji od instaliranja takve mašine na svakoj lokaciji.
Tehnologija komutacije paketa (packet switching) omogućila je prenos podataka u manjim segmentima. Kasniji razvoj zajedničkih komunikacionih protokola omogućio je povezivanje različitih mreža. Prelomni trenutak bio je prelazak ARPANET-a na TCP/IP protokole 1. januara 1983. godine. Eksperiment iz 1969. bio je samo početna tačka ove duge, kolektivne evolucije.
Do kraja 1969. godine, mreža je imala ukupno četiri čvora: UCLA, Istraživački institut Stenford, Univerzitet Kalifornije u Santa Barbari i Univerzitet u Juti. Danas se u sobi 3420 na UCLA čuva prvi Interface Message Processor, mašina koja je bila zadužena za povezivanje sa mrežom, dok se u Klajnrokovoj arhivi i dalje brižljivo čuva originalni dnevnik ovog istorijskog prenosa.
Internet i World Wide Web nisu isto
Ova godišnjica zahtijeva i jedno važno pojašnjenje: internet i World Wide Web nisu isto. World Wide Web, sa svojim veb-stranicama i linkovima, stvorio je Tim Berners-Li u CERN-u tek 1989. godine, koristeći već postojeću mrežnu infrastrukturu interneta. CERN je 30. aprila 1993. godine softver za veb učinio javnim i besplatnim, što je doprinijelo njegovoj masovnoj ekspanziji širom planete.
Profesor Klajnrok je ipak predvidio dio budućnosti i prije nego što je prva poruka poslata. U saopštenju UCLA iz jula 1969. godine, on je opisao kompjuterske usluge koje će jednog dana opsluživati domove i kancelarije, baš poput kompanija za struju i telefon. Pola vijeka kasnije, osvrćući se na to predviđanje, priznao je da jedino nije uspio da predvidi moć društvenih mreža i brzinu kojom će one uticati na moderno društvo.